VIÊM ĐẠI TRÀNG: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ

1. Vai trò của đại tràng:
Đại tràng hay còn gọi là ruột già là phần gần cuối trong hệ thống tiêu hóa và là một bộ phận quan trọng nằm trong ổ bụng. Chiều dài đại tràng chiếm khoảng 1/5 chiều dài của toàn bộ ống tiêu hóa. Đại tràng có nhiều vai trò chức năng như:
Tổng hợp proteinRất nhiều vi khuẩn có mặt ở phần đầu ruột già. Dưới tác dụng của vi khuẩn, một số vitamin được tạo ra như vitamin K, vitamin B12, B1, B2. Một số khí cũng được sinh hơi trong ruột già.
– Tiết dịch đại tràngMôi trường kiềm ở đại tràng, tiêu hóa tiếp những phần không tiêu hóa được trong môi trường acid ở dạ dày- ruột non. Niêm mạc đại tràng cũng tiết ra một lượng dịch rất nhỏ tính kiềm dùng để bảo vệ niêm mạc ruột và làm mềm phân.
– Chức năng bài tiếtNiêm mạc đại tràng chủ yếu là các tế bào nhầy bài tiết chất nhầy. Chất nhầy được bài tiết khi thức ăn chạm vào các tế bào nhầy hoặc tế bào nhầy bị kích thích bởi phản xạ ruột tại chỗ. Chất nhầy bảo vệ thành ruột khỏi bị trầy xước, khỏi tác hại của vi khuẩn có rất nhiều trong phân và làm cho phân dính với nhau. Ngoài ra ở đường tiêu hóa cũng là nơi bài tiết những chất tồn dư của cơ thể và các loại thuốc sau khi uống.
– Chức năng hấp thuHấp thu xảy ra ở nửa đầu của ruột già. Khả năng hấp thu của niêm mạc ruột già rất lớn. Tiếp tục hấp thu nước từ ruột non đưa vào thận, cô đặc và làm khuôn thải bã thành phân để thải ra ngoài. Ngoài ra đại tràng còn hấp thu nước khoáng và các nguyên tố khác.
Như vậy Đại tràng thực hiện chức năng hấp thụ nước và muối khoáng từ thức ăn đã được tiêu hóa. Đồng thời tham gia vào quá trình phân huỷ thức ăn nhờ sự hỗ trợ của vi khuẩn tạo bã tạo thành phân và giữ phân cho đến khi đủ lượng đại tràng sẽ co bóp tạo nhu động và bài tiết phân qua trực tràng, phần cuối của đại tràng gần hậu môn. Chính bởi đây là nơi phân huỷ thức ăn nên khả năng bị viêm nhiễm thường rất cao, gây ra tình trạng viêm loét, rối loạn chức năng tiêu hoá.
Viêm đại tràng là quá trình viêm nhiễm gây tổn thương khu trú hoặc lan tỏa ở niêm mạc đại tràng với nhiều mức độ khác nhau, nhẹ thì niêm mạc kém bền vững và dễ chảy máu, nặng thì xuất hiện các vết loét, xung huyết và xuất huyết gây đau đớn, khó chịu.
2. Triệu chứng của viêm đại tràng:
– Đau bụng: Những cơn đau bụng đôi khi khiến người bệnh nhầm lẫn với các bệnh khác. Tuy nhiên, đối với viêm đại tràng, bạn sẽ thấy quặn thắt bụng dưới hoặc đau dọc khung đại tràng, đôi khi cứng bụng, đầy hơi,…
– Tiêu chảy: Đây là dấu hiệu thường gặp ở người bị viêm đại tràng cấp, tiêu chảy nhiều lần kèm phân lỏng, nát, có thể lẫn máu,… Tình trạng này xảy ra trong thời gian dài có thể khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, khó chịu.
– Đại tiện bất thường: Người bệnh thường đi đại tiện nhiều lần trong ngày (từ 4 – 5 lần), phân có mùi hôi tanh, sau khi đi vệ sinh không cảm thấy thoải mái, vẫn có cảm giác muốn đi.
– Có thể gây chán ăn: Do hệ tiêu hóa kém hiệu quả nên người bệnh không muốn ăn uống, cơ thể suy nhược, trí nhớ giảm sút
– Có thể sốt nhẹ: Mặc dù triệu chứng này không phổ biến nhưng cũng thi thoảng gặp ở một số bệnh nhân viêm đại tràng, bởi vậy người bệnh không nên bỏ qua.
3. Nguyên nhân gây viêm đại tràng:
Nhiễm khuẩn đường ruột: Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu, tình trạng này xảy ra do thói quen ăn uống chưa đảm bảo vệ sinh. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi để các vi khuẩn (E. coli, Salmonella, Shigella), virus Rota, lỵ amip, sán và một số loại nấm xâm nhập vào cơ thể, giải phóng độc tố gây viêm nhiễm, tổn thương niêm mạc đại tràng.
Nhiễm độc: asen, chì, thủy ngân, thuốc diệt cỏ…
Chế độ ăn uống không khoa học, thường xuyên ăn những đồ ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, sử dụng các chất kích thích như rượu, bia, cafe, thuốc lá,… cũng gia tăng nguy cơ dẫn đến viêm đại tràng.
Căng thẳng, stress: Áp lực công việc và cuộc sống kéo dài cũng tác động lên đại tràng và gây ra tình trạng viêm
Tác dụng phụ của các loại thuốc Tây: Không chỉ tác động tiêu cực tới dạ dày mà việc sử dụng thuốc Tây trong thời gian dài cũng tiêu diệt các vi khuẩn trong đại tràng, bao gồm cả lợi khuẩn, gây mất cân bằng hệ vi sinh. Không những vậy, việc sử dụng kháng sinh quá liều cũng dẫn đến hiện tượng nhờn thuốc, chức năng đại tràng yếu dần, gia tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Di truyền: Trong gia đình có người bị viêm đại tràng thì tỷ lệ mắc bệnh cao hơn những người bình thường.
Bệnh lý:
+ Bệnh Crohn: Bệnh này có tính chất khu trú ở một số đoạn trong đại tràng, bệnh có diễn tiến chậm, thường gây ra một số biến chứng nguy hiểm như: tắc ruột, thủng ruột,..
+ Bệnh lao: Đây cũng là một trong những nguyên nhân thường thấy của bệnh viêm đại tràng. Sự tấn công của vi khuẩn lao vào đường ruột sẽ gây viêm nhiễm, tình trạng này cần được giải quyết càng sớm càng tốt.
4. Biến chứng viêm đại tràng:
Nếu viêm đại tràng kéo dài dai dẳng mà không được chữa trị sẽ dẫn đến một trong các biến chứng nguy hiểm sau đây:
– Chảy máu đại tràng: Biến chứng này xảy ra khi lớp niêm mạc đại tràng bị viêm nhiễm nghiêm trọng. Tình trạng này là hệ quả của lớp nhung đại tràng trở nên trơ trụi sau những đợt điều trị viêm đại tràng bằng thuốc kháng sinh hay thói quen sử dụng chất kích thích như rượu, bia,… thường xuyên.
– Thủng đại tràng: Các vết loét chưa được phục hồi lại chịu sự tấn công của vi khuẩn sẽ khiến vết loét thêm sâu và rộng ra, lâu dần dẫn đến thủng đại tràng.
– Giãn hoặc đứt đại tràng: Vì chức năng tiêu hóa bị tác động, các chất thải không được kịp thời đưa ra ngoài sẽ gây ra tình trạng giãn đại tràng. Lúc này, người bệnh có thể gặp phải một số triệu chứng như đau bụng, chướng bụng,…
– Ung thư đại tràng: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của viêm đại tràng, có tới 20% người bị viêm đại tràng có tiến triển thành ung thư đại tràng. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tính mạng người bệnh có thể bị đe dọa.
5. Phương pháp phòng và điều trị:
Chế độ ăn uống khoa học, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Nên có chế độ ăn uống hợp lý:
+ Nên ăn các thực phẩm như: gạo, khoai tây, thịt nạc, cá, sữa đậu nành, rau xanh, củ quả, trái cây (nhất là những loại giàu kali: chuối, đu đủ, …)
+ Hạn chế ăn trứng, sữa, nem rán, thịt mỡ, đậu đen, hành sống, thức ăn nhiều dầu mỡ
+ Không dùng các chất kích thích như bia, rượu, thuốc lá, cà phê, các chất chua cay và những thức ăn chiên
+ Nên ăn nhẹ, chia làm nhiều bữa, không nên ăn quá nhiều vào buổi tối
+ Cung cấp đủ nước, muối khoáng và các vitamin cần thiết
Tránh căng thẳng stress, lo lắng thái quá
– Tránh dùng thuốc tây kéo dài như kháng sinh
– Điều trị các bệnh như crohn, lao
Biện pháp dùng thuốc:
Một số thuốc tân dược có thể được sử dụng để điều trị như:
+ Kháng sinh để chống nhiễm trùng, thuốc kháng nấm, thuốc kháng lao, thuốc chống ký sinh trùng
+ Thuốc giảm đau và chống co thắt, thuốc điều trị tiêu chảy, chống loạn khuẩn
+ Bồi hoàn nước và chất điện giải là hết sức cần thiết nhằm mục đích không để trụy tim mạch
+ Phẫu thuật cắt bỏ đại tràng nếu diễn tiến nặng, kéo dài. Tuy nhiên, việc cắt bỏ sẽ ảnh hưởng đến chức năng ruột và tâm lý của người bệnh.
Việc sử dụng các thuốc tây y chữa viêm đại tràng giúp giảm đau nhanh, tạm thời hết triệu trứng ban đầu, nhưng uống nhiều thuốc sẽ gây tình trạng nhờn thuốc, kháng thuốc, đặc biệt sẽ rất hại gan và dạ dày. Ngoài ra việc dùng thuốc tây chỉ cải thiện triệu chứng mà không chữa dứt điểm gốc bệnh nên dễ gây tình trạng tái phát. Ngày nay việc chữa viêm đại tràng bằng các bài thuốc Đông y đang được ưu tiên lựa chọn bởi sự an toàn, lành tính và hiệu quả bền vững ngăn ngừa tái phát.
Bệnh viêm đại tràng theo y học cổ truyền thuộc chứng tiết tả. Có biểu hiện là số lần đi đại tiện tăng lên, phân lỏng nát, nếu nặng có thể đi ngoài toàn nước, nguyên nhân thường do chức năng vận hóa của tỳ vị rối loạn, thấp tà nội thịnh gây nên cụ thể như sau:
– Do ngoại cảm (thường gặp do thấp, kèm theo hàn, nhiệt, thử) gây tổn thương tỳ vị.
– Do ăn uống không điều độ (ăn quá no hoặc quá nhiều chất béo ngọt, ăn thực phẩm đồ uống không đảm bảo vệ sinh) sinh ra thấp trệ ở tỳ vị, rối loạn chức năng vận hóa tỳ vị, thăng giáng rối loạn sinh tiết tả
– Do tình chí tổn thương, tức giận quá độ, lo nghĩ ưu tư làm can khí uất hại đến tỳ làm chức năng tỳ bị rối loạn.
– Bệnh lâu ngày làm tổn thương thận dương hoặc tuổi già sức yếu dương khí không đủ, mệnh môn hỏa suy làm tỳ thận dương hư gây ra tình trạng ngũ canh tả.
Các nhân tố trên ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến công năng của tỳ vị và Đại tràng, làm cho các tạng phủ này suy yếu mà gây nên bệnh, khiến cho quá trình tiêu hóa thức ăn, hấp thu dinh dưỡng và bài tiết các chất cặn bã bị rối loạn gây nên các đợt viêm đại tràng cấp tính tái đi tái lại và rồi trở thành viêm đại tràng mãn tính. Phương pháp điều trị là vận tỳ hóa thấp (kiện vận tỳ khí kết hợp hóa thấp lợi thấp). Một trong những bài thuốc cổ phương được các lương y tin dùng là bài thuốc Sâm linh bạch truật tán có tác dụng kiện tỳ ích khí, thấm thấp chỉ tả.
Công ty cổ phần dược phẩm Trung Ương 3 đã vận dụng bài thuốc trên cùng công nghệ sản xuất hiện đại đạt chuẩn để bào chế ra sản phẩm An vị tràng TW3 giúp kiện tỳ, tăng cường tiêu hóa, giúp giảm các triệu chứng do viêm đại tràng, rối loạn tiêu hóa như đau bụng, đầy bụng, tiêu chảy, đi ngoài nhiều lần. Sản phẩm có thành phần hoàn toàn từ thảo dược tự nhiên cụ thể như sau:
Đảng sâm, Bạch linh, Bạch truật, Cam thảo: Có tác dụng bổ tỳ vị
Hoài sơn, Liên nhục, Trần bì:  Giúp hòa vị lý khí thấm thấp giúp cầm đi lỏng.
Sa nhân: Lý khí hóa thấp chữa đau bụng, đầy bụng buồn nôn, đi tả hoặc đại tiện ra máu, ăn uống không tiêu. Có tác dụng diệt lỵ amip.
Hoàng liên: Thanh nhiệt táo thấp, chữa tiết tả lỵ, lỵ ra máu ( lỵ trực trùng, lỵ amip), viêm ruột
Sơn tra: Tiêu thực hóa tích dùng khi thức ăn à thịt bị tích trệ bụng đầy trướng, bổ khí giúp tăng sức đề kháng của cơ thể
Nhục đậu khấu: Sáp trường chỉ tả, ôn trung hành khí, cầm đi ngoài
Mộc hương, Nano curcumin: Hành khí chỉ thống, trị can tỳ vị khí trệ ngực bụng đầy trướng, đau bụng đi ngoài phân lỏng
Trong đó Hoàng liên, Sa nhân có tác dụng diệt lỵ amip, lỵ trực trùng ( gây đi ngoài phân lẫn nhầy máu)
Sự kết hợp của các thảo dược giúp:
+ Bổ tỳ vị, khôi phục và tăng cường chức năng vận hóa của tỳ vị, giúp bảo vệ niêm mạc ruột từ đó  cải thiện tình trạng rối loạn tiêu hóa gây đầy bụng, kém ăn.
+ Giúp hóa thấp, thẩm thấp, sáp trường chỉ tả nên cầm đi ngoài lỏng.
+ Giúp hành khí chỉ thống, tiêu thực hóa tích giúp giảm đau bụng, giảm đầy trướng bụng
+ Bổ khí giúp tăng sức đề kháng của cơ thể
+ Kháng khuẩn, chống viêm
Sản phẩm phù hợp dùng cho những người bị viêm đại tràng cấp và mãn tính, người bị rối loạn tiêu hóa. Tùy thuộc vào tình trạng bệnh nặng nhẹ mà liệu trình sử dụng từ 1-3 tháng các triệu chứng của viêm đại tràng sẽ được cải thiện, người bệnh có cảm giác thoải mái nhẹ người, ăn uống ngon miệng, tăng cân và phục hồi sức khỏe. Người bệnh cũng cần có chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế các chất kích thích, cay nóng, các chất tanh, thực phẩm nhiều mỡ để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

19003199
Chat Facebook
Chat Zalo